Complicaties

Vooral in een periode met actieve IBD kunnen er complicaties optreden. Hierbij kan het gaan om problemen die zich beperken tot het spijsverteringsstelsel (plaatselijke complicaties) of om problemen buiten het spijsverteringsstelsel (systemische complicaties).

In de darmen (plaatselijke complicaties)

Darmperforatie (gaatje in de darm)

Bij een ernstige ontsteking kan de darmwand zo dun worden dat er een scheurtje in komt. In dat geval kan er darminhoud in het naastgelegen gebied terechtkomen. Er kan dan een infectie ontstaan die 'buikvliesontsteking' of 'peritonitis' wordt genoemd. Deze infectie kan levensbedreigend zijn en vereist gespecialiseerde medische zorg.

Stenose (vernauwing; alleen bij de ziekte van Crohn)

Vernauwingen in de darmen zijn de meest voorkomende complicatie bij de ziekte van Crohn. Als u lange tijd een ontsteking hebt, kan er in dat gebied littekenweefsel worden aangemaakt. Hierdoor kan op de die plek de binnendiameter van de darm kleiner worden. Dit wordt ook wel 'stenose' genoemd. Zo'n vernauwing kan de doorstroom van de darminhoud blokkeren. Dan is er sprake van een darmafsluiting of 'ileus'.

Abcessen (alleen bij de ziekte van Crohn)

Abcessen zijn met pus gevulde zwellingen die kunnen ontstaan als gevolg van een bacteriële infectie. Abcessen zijn rood, gevoelig en warm. Ze worden het meest aangetroffen in de buurt van de anus (de opening aan het eind van de endeldarm), maar kunnen ook binnen in de darm voorkomen. Ze kunnen behandeld worden door ze operatief te openen, zodat de pus eruit kan.

Fistels (alleen bij de ziekte van Crohn)

Fistels komen voor bij circa 30% van de mensen met de ziekte van Crohn. Fistels zijn een soort gangetjes die kunnen ontstaan als gevolg van een diepe zweer of beschadiging in de darm. Deze gangetjes kunnen een verbinding vormen naar een ander deel van het darmstelsel (vooral vlak bij de anus) of, in zeldzamere gevallen, naar nabijgelegen weefsel van de blaas, vagina of huid. Fistels kunnen geïnfecteerd raken en ongemak veroorzaken.

Fissuren (scheurtjes)

Fissuren zijn kleine, pijnlijke scheurtjes in de huid rond de anus. Ze kunnen resulteren in bloedingen en veel pijn bij het naar de wc gaan. Ook kunnen ze leiden tot de vorming van fistels. Fissuren worden het meest gezien bij mensen met de ziekte van Crohn. Ze kunnen gepaard gaan met matige tot ernstige rectale pijn en matig tot ernstig rectaal bloedverlies. Deze klachten zijn vooral aanwezig bij het naar de wc gaan.

Fulminante colitis

Dit is een zeldzame aandoening waarbij sprake is van verwijding en zwelling van de dikke darm. Deze aandoening kan uitmonden in een darmafsluiting ('ileus'). Bij fulminante colitis blijven de normale samentrekkingen van de darmwand tijdelijk achterwege en kan de buikstreek gaan opzwellen. Naarmate de aandoening verergert neemt de spierspanning in de dikke darm af, en gaat de darm zich uitzetten vanwege de ophoping van gas dat niet weg kan.

Toxisch megacolon

Dit is de ernstigste (en een mogelijk levensbedreigende) complicatie bij IBD. Hierbij kan de dikke darm niet meer goed samentrekken, waardoor in de darmen aanwezig gas niet meer goed wordt voortgestuwd. De buikstreek kan hierdoor enorm opzwellen. Er is dan sprake van hoge koorts en pijn en gevoeligheid in de buik(streek). Bij deze complicatie moet onmiddellijk een arts worden ingeschakeld.

Bacteriële overgroei in de dunne darm

Het is mogelijk dat bepaalde bacteriën te veel de overhand krijgen in de dunne darm. Dit kan leiden tot gasvorming, buikpijn, een opgeblazen gevoel en diarree.

Elders in het lichaam (systemische complicaties)

Anemie (bloedarmoede, ofwel een tekort aan ijzer)

Bloedverlies met de ontlasting kan resulteren in bloedarmoede ofwel 'anemie'. Bloedarmoede kan ook ontstaan als de beenmergcellen vanwege ontstekingsprocessen minder rode bloedcellen kunnen aanmaken. Bloedarmoede kan vermoeidheid en een gevoel van algehele zwakte veroorzaken.

Artritis

Hierbij zijn een of meerdere gewrichten ontstoken, en als gevolg daarvan gezwollen, rood en gevoelig. Artritis komt het meest voor in de grote gewrichten. Deze complicatie wordt gezien tijdens de actieve fase van IBD.

Artralgie

Hierbij gaat het om gewrichten die wel pijnlijk, maar niet gezwollen zijn. Artralgie komt het meest voor in de kleine gewrichten van de handen en voeten. Deze complicatie wordt veel gezien bij mensen met IBD. Dergelijke artralgieën kunnen zich in elke fase van IBD voordoen.

Kanker

Mensen met IBD, en dan vooral mensen met colitis ulcerosa, hebben een licht vergrote kans op het krijgen van darmkanker. Volgens enkele medische onderzoeken zou 5-aminosalicylzuur (5-ASA) een beschermend effect kunnen hebben, maar dit is nog niet bevestigd.

Huiduitslag

Erythema nodosum is een vorm van huiduitslag waarbij sprake is van vrij grote (0,5 tot 2 cm grote) blauwrode knobbeltjes die gevoelig zijn. Deze knobbeltjes worden vooral aangetroffen op de scheenbenen en onderarmen.

Uveïtis (ontsteking van de iris)

Bij uveïtis zijn er spiertjes in het oog ontstoken. De symptomen bestaan onder andere uit pijn in het oog (vooral bij fel licht), wazig zien, hoofdpijn en roodheid in het oogwit. Deze complicatie moet meteen worden behandeld.

Leverproblemen

Leverproblemen zijn een vrij zeldzame complicatie. Als gevolg van een ontsteking kunnen de galwegen in de lever nauwer worden. Dit gaat gepaard met een jeukende huid en vermoeidheid. Meestal komt deze complicatie bij bloedonderzoek aan het licht.

Malabsorptie en ondervoeding (vooral bij de ziekte van Crohn)

Bij mensen met de ziekte van Crohn is meestal de dunne darm aangedaan. Dit is het deel van de darmstelsel waar de meeste voedingsstoffen worden opgenomen. In ernstige gevallen kan er malabsorptie en ondervoeding optreden, waarbij er in het lichaam een tekort aan eiwitten, vitaminen en vetten ontstaat.

Beoordeel deze pagina

Gemiddeld: 4.8 (4 stemmen)

Feedback